گنبد شیشه ای

ساخت انواع گنبدهای شیشه ای تیفانی ، ویترای – فیوز گلاس و استین گلاس

گنبد فرمی آشنا در معماری برای همه ما ایرانیان است ولی زمانیکه در مورد گنبدهای شیشه ای صحبت به میان می آید شاید تنها تجربه هایی  داشته باشیم از گنبدهای شیشه ای عظیم و با شکوهی که در معماریهای دنیا دیده و یا در موردشان شنیده ایم . شاید بسیاری از معماران و طراحان علاقمند به اجرای سازه های محدب شیشه ای در مجتمعهای مسکونی و تجاری و یا ساختمانهای ویلایی و یا مذهبی بوده اند ولی همیشه تصور اینکه اجرای چنین سازه ای با شیشه کاری دشوار و تخصصی است , آنها را ازاجرای چنین پروژه ای باز داشته است و همین امر سبب شده در معماری نوین ایرانی چنین سازه های باشکوهی از فلز و شیشه به ندرت دیده شوند .

شاید بسیاری از ما ندانیم که نام شیشه های طرحداری که در گنبدهای شیشه ای در دنیا کار شده است چیست ؟ این شیشه ها استین گلس ( stained glass ) نام دارد . شیشه ای که با کمک قطعات کوچک شیشه و مفتولهای فلزی به یکدیگر پیوند می خورند و شیشه ای یکپارچه و منقوش را بوجود می آورند . حال آنکه می توان تا بینهایت طرح و رنگ را در ساخت چنین شیشه هایی استفاده نمود و زیبایی فضا را صد چندان کرد . شیشه های استین گلس بدلیل ساختار فلزی که در میان خود دارند کاملا ایمن بوده و بر اثر ضربات احتمالی دچار ریزش نمی شوند همچنین این شیشه ها در صورت ایجاد شکست , قابل مرمت بوده به طوری که یکی از مشاغل خاص در دنیا مرمت شیشه های استین گلس یا تیفانی در پنجره های قدیمی کلیساها و سایر بناها می باشد .

حال باید دید چرا بناهای خاص و منحصر به فرد ایرانی در طول سالیان از این هنر ارزشمند و زیبا بی بهره بوده اند ؟ هنر استین گلس در اروپا شکل گرفته است و در ایران به طور همزمان هنر گره چینی با چوب , این دو هنر از یک ریشه بوده و در مکانهای مجزایی متولد شده و رشد کرده اند . ولی هنر گره چینی از محدودیت بیشتری به نسبت شیشه های استین گلس و تیفانی برخوردار بوده و در طول سالیان اخیر به شکل محدودی تولید شده است ولی علاقه ایرانیان به شیشه و به خصوص شیشه های رنگی سبب گشت تا هنر تیفانی و استین گلس کم کم در ایران جا باز کرده و مورد توجه قرار گیرد . ساخت این نوع شیشه در ایران بیشتر در بخش در و پنجره آغاز گشت ولی در سالهای اخیر با توجه به نیاز بازار و طراحان برای اجرای پروژه های خاص استین گلس در سقفها به صورت گنبد و یا sky light  سبب گشت تا هنرمندان و صنعتگران این رشته به سوی خاص تر شدن این هنر حرکت کنند ولی از آنجاییکه ساخت چنین سازه هایی نیاز به کار گروهی و مدیریت منسجم دارد نیاز به ساختاری متفاوت جهت اجرا وجود داشت .

ایراچی گروهی است که توانسته است با کمک هنرمندان و صنعتگران خود نمونه هایی خاص و متفاوت از این هنر – صنعت را به طراحان و معماران عرضه نماید .اجرای پروژه گنبد با مقاطع دایره و بیضی در ابعاد های متفاوت و ساخت شیشه هایی از جنس استین گلس به شکل دو قوسی و به صورت دو پوسته و تک پوسته , می تواند گویای تواناییهای این گروه در اجرای چنین پروژه هایی باشد .

پاسخ دهید